De proeftijd heeft tot doel om de werkgever tijd te geven inzicht te krijgen in het werk en het gedrag van de nieuwe werknemer. Binnen de proeftijd kan zowel de werkgever als de werknemer de arbeidsovereenkomst onmiddellijk beëindigen. Als de arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd wordt verlengd, kan er niet opnieuw een proeftijd worden afgesproken. Mocht de werkgever met zijn werknemer een langere proeftijd afspreken dan wettelijk is toegestaan, is de hele proeftijd nietig. Deze regel noemt men ook wel de ijzeren proeftijdtheorie. Het is dus belangrijk om te weten wat de wet zegt over de proeftijd. In art. 7:652 BW staat het volgende:
- proeftijd geldt alleen als het schriftelijk is overeengekomen
- proeftijd is even lang voor werknemer en werkgever
- bij een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd is de proeftijd maximaal 2 maanden
- bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd voor 2 jaar of langer is de proeftijd maximaal 2 maanden
- bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd korter dan 2 jaren is de proeftijd maximaal 1 maand
- bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd zonder einddatum (bijvoorbeeld een arbeidsovereenkomst ter vervanging van zieke medewerker) is proeftijd maximaal 1 maand
Alleen bij cao kan ten nadele van de medewerker worden afgeweken van deze regels.
